Sentencje przydatne są w codziennym życiu, pomagają zrozumieć co bardziej ambitne teksty. Warto wiedzieć co oznaczają łacińskie wstawki, ich nieznajomość świadczy o niskim poziomie wykształcenia ogólnego (czyli w prawdziwie wykształconym gronie ludzi narobicie sobie obciachu). Ponadto trafiają się w wosowskich tekstach maturalnych.
A priori – uprzedzając fakty lub zakładając z góry (dosł)
Ab ovo – Od jaja czyli od początku
Ab urbe condita – Od założenia miasta [Rzymu]; od początku
Acta est fabula – Sztuka jest skończona; ostatnie słowa cesarza Oktawiana
Ad kalendas Graecas – Na czas nieokreślony, odłożenie sprawy na później
Alea iacta est - słynne zdanie "kości zostały rzucone"
Alma Mater – Matka Karmicielka, podniosły tytuł nadawany od średniowiecza uczelniom wyższym. Używany czasem jako synonim słowa uczelnia wyższa.
Amor caecus – Ślepa miłość.
Anguis in herba – Wąż w trawie, czyli uważaj na ukryte niebezpieczeństwo
Ars longa, vita brevis – Sztuka jest długotrwała, życie krótkie lub sztuka jest wieczna a życie przemija
Asinus asinorum [in saecula saeculorum] – Osioł nad osłami [na wieki wieków] czyli osioł do kwadratu, wyjątkowy głupiec.
Audi multa, loquere pauca – Słuchaj dużo, mów mało.
Audi, vide, sile – Słuchaj, patrz i zachowaj milczenie.
Aurea dicta – Złote słowa.
Ave, Caesar, morituri te salutant – Witaj, Cezarze, idący na śmierć cię pozdrawiają. Słowa, którymi wg Swetoniusza gladiatorzy rzymscy pozdrawiali Cezara wkraczając na arenę.
Cantus cycneus – Łabędzi śpiew.
Casus belli – powód do wypowiedzenia wojny.
Cogito, ergo sum – Myślę, więc jestem. Słynne słowa Kartezjusza.
Corvus albus – Biały kruk czyli rzecz niezwykle rzadka i poszukiwana.
De gustibus (non est disputandum) – O sprawach smaku (gustów, upodobań) się nie dyskutuje.
Deus ex machina – Bóg [zstępujący] z machiny. Autor: Eurypides Znaczenie: niespodziewany udział osoby lub nagły rozwój wypadków, prowadzący do rozwiązania.
Deus vult – Bóg tak chce. Słynne wezwanie na krucjatę przez Urbana II.
Dies irae – "Dzień gniewu", o dniu Sądu Ostatecznego.
Divide et impera – Dziel i rządź. Autor: Filip Macedoński (Znaczenie: siej niezgodę byś łatwiej mógł rządzić).
Ecce homo – Oto człowiek. Autor: Poncjusz Piłat (o Chrystusie).
Errare humanum est – Błądzić jest rzeczą ludzką.
Ex cathedra – Z katedry. Znaczenie: urzędowo.
Teoretycznie żadne z tych określeń nie jest obowiązkowe dla maturzysty, ale mogą pojawiać się w tekstach, bo uchodzą za powszechnie znane i rozumiane przez ludzi wykształconych (a takimi są przecież wszyscy maturzyści*).
Podkreślone są te, których wystąpienie na maturze z WOS-u jest najbardziej prawdopodobne...
*podejrzenia o ironię nie są bezpodstawne
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz